વધતી વસ્તી છતાં Asiatic Lions ની સુરક્ષામાં ખામી: બે વર્ષમાં ૩૦૭ સિંહોના મોત

Gir અને એશિયાટિક સિંહો – સંક્ષિપ્ત પરિચય

• Asiatic Lions (Panthera leo persica) હવે માત્ર ગુજરાતના Gir ભૂમિ પર વસે છે —geleverd કેસ બાદ આ જ એક મુખ્ય વસવાટ છે.
• 2020 માં, સિંહોની સંખ્યા આશરે 674 હતી. 2025 ના નવા સર્વે પ્રમાણે તે વધીને આશરે 891 થઇ.

“307 Lions Dead in Two Years” – શું છે પ્રકાશિત માહિતી?

Asiatic Lions આ મુદ્દાઓ સ્વીકૃત શોધી શકાય તે મુજબ:

1. સમય અવધિ: અંગત રીતે ગુજરાત રાજ્ય સરકારે હાજર સમયગાળાની માહિતી આપી છે — 1 ઓગસ્ટ 2023 થી 31 જુલાઈ 2025 ની બે વર્ષની ગણી.
2. મૃત્યુ સંખ્યા: તે સમયગાળામાં 307 એશિયાટિક સિંહોની મૃત્યુ નોંધાઈ છે.
3. પ્રમુખ કારણો: કારણસંખ્યા (એસ્ટિમેટ/સંદર્ભ મુજબ)કુદરતી કારણો ( વય, વૃદ્ધાવસ્થા )લગભગ 50 બીમારીઓ (illness)141 આંતરિક સંઘર્ષ (inter‐lion fights)74 દુર્ઘટનાઓ
4. અન્ય વિગતો:
   • સરકાર કહે છે કે natural causes માત્ર આશરે 16% છે, એટલે કે જૂના થવાના, કુદરતી કારણોથી થતા મૃત્યુ ઓછા છે.
   • બીમારી અને આંતરિક લડાઈ મુખ્ય કારણો છે.
   • ઉપરાંત, કેટલી‐કેટલાક ઘટનાઓ એવી છે કે સિન્હોએ ખોળાઓમાં, કાદરો wellsમાં, ટ્રેનોમાં, વિદ્યુત પ્રવાહમાં, પાણીમાં ડૂબી જવાના બનાવો પણ થયા છે.

શું આ માહિતી “અધધધ 256 સિંહોના કમોત” સાથે મેળ ખાતી?

તમે જે “256” નો સંદર્ભ આપી રહ્યા છો, તે કદાચ અલગ નંબરનો હોય; પરંતુ જે આગામી સમાચાર છે તે મુજબ:

• “307 lions died in two years” — અર­થાત 307 છે, 256 નહીં.
• કદાચ તમે “256” ને “307” સાથે ગડબડ કરી છે, અથવા જૂની માહિતી છે.

શું આ સંકટ છે? — અનુભવ, જોખમો, પડકારો

ભલે 307 મૃત્યુ જાણવા મળ્યાં હોય, પરંતુ કેટલીક તથ્યો વધારે આશ્વાશન આપે છે:

પોઝિટિવ બાજુઓ:

• lion સંખ્યાoverall વધારી છે — પહેલાં 674, હવે
• વિસ્તાર વધ્યો છે lion ના વસવાટનો — થોડાક lions રક્ષિત અલગ અલગ જિલ્લાઓમાં જોવા મળ્યા છે.

પીડા અને જોખમો:

1. રોગ (Disease): બિમારીઓ ખૂબ મોટો ભાગ છે lion મૃત્યુમાં. CDV (Canine Distemper Virus) જેવા વાઈરસ, કે અન્ય સંક્રમણ lion ના રક્ષણ માટે મોટી પડકાર.
2. આંતરિક લડાઈ (territorial fights): સિંહો વચ્ચે પ્રદેશ માટે લેવાતા internal conflicts, ઘાશ‐પાળા, પ્રજાતીય ગોઠવણી કે કુટુંબ વ્યવહાર જેવો મુદ્દાઓ.
3. મૃત્યુ દુર્ઘટનાત્મક કારણો: આવે‐જવાએ , open well, electrocution, પાણીમાં ડૂબી જવું વગેરે. આવા કારણોનું નિવારણ શક્ય છે જો યોગ્ય infra અને સાવધાની measures લેવામાં આવે.
4. એકમાત્ર વસવાટની ઝંખના (Single‐site dependency): સિંહો માત્ર Gir‐Gir પર નિર્ભર છે; બીજા પ્રદેશોમાં lion ની રિલોકેશન થતી નથી પૂરતી, તેથી જો ત્યાં કોઈ મોટું રોગ, કુદરતી આપત્તિ આવે, ત્યારે સમગ્ર પ્રજાતિ માટે જોખમ છે.
5. જન્મ શિશુઓ (cub)ના મૃત્યુ દર: Cubs કે શિશુ lion ની વાત છે તો તેમને જીવંત રાખવું મુશ્કેલ છે;-weakness, illness, જીવલેણ કારણો વધુ.

શું કરવું જોઈએ? — સંભવિત ઉકેલો

1. રોગ નિયંત્રણ (Disease surveillance and control): નિયમિત ચકાસણી, પ્રતિબંધક કામગીરી, પરીક્ષણ (blood tests, pathology), અને રોગચાળો ફેલાતો હોય તો તરત સારવાર.
2. લસણ (Vaccination) કાર્યક્રમો: જ્યાં શક્ય હોય, વેટરીનરી ટેક્નોલોજી ઉપયોગ કરી lion અને શીશુ સહિત.
3. અત્યાવશ્યક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: ખાડા (open wells) બંધ કરવાની યોજના, અધિક સુરક્ષા એટલે કે તાdĈકાર માનવ-માળખાની દૂર વસોટે lion ને સુરક્ષિત પાડવી.
4. બીજી વસવાટ કે રિલોકેશન:**Lion ની સંખ્યા ફેરે તો બીજું suitable અભિયાન પહેલાં કરવું, જેમ કે Kuno NEON-Protected Area પર lion રિલોકેશન હોય.
5. માનવ-સિંહ સંવાદ (Conflict mitigation): ગામવાસીઓને માપદંડ, પ્રમુખ નવીનતા, પશુ-પાલકો માટે સુરક્ષા, શિકાર અટકાવાની કામગીરી.
6. વૈજ્ઞનિક અભ્યાસ: lion જનસંખ્યા સર્વેની પદ્ધતિઓમાં પારદર્શકતા, તથા ઉચ્ચ ગુણવત્તાની માનકતાઓનુ પાલન.

નિષ્કર્ષ – Asiatic Lions

• “307 Asiatic Lions died” માહિતી સાચી છે, અને તે બે વર્ષની ગણી છે.
• “256” સંખ્યાનું સચોટ મને તારવણી ન મળ્યું છે, કદાચ જૂની અથવા ઓછી વિગતવાળી રિપોર્ટોથી.
• lion સંખ્યા વધવી એ સકારાત્મક છે, પરંતુ lion માટે મરણશીલ કારણો પર ધ્યાન આપવું બહુજ ખાસ છે, ખાસ કરીને disease, દુર્ઘટનાઓ, જગ્યા ની ઓછી સુવિધાઓ, અને સતત એકજ વિસ્તારમાં dependency.
• Conservation (સંરક્ષણ) માટે પ્રદેશનો વિસ્તરણ, રોગોની રોકથામ, વંટોળ, અને પૂરતી વેટરીનરી સુવિધા રાખવી એ આવશ્યક છે.

આવી જ તમામ ખબરો થી જાણકાર રહેવા માટે અમારી સાથે જોડાયા રહો…